Orhan Göktaş
Orhan Göktaş
Giriş Tarihi : 28-05-2014 21:17

İnsanı Tanımak -2-

Konuyla ilgili bir önceki yazıda genel bir çerçeve çizmiş, insanın üç boyutu olduğunu söylemiştim. Bunlar cismi, nefsi ve ruhi boyutlardı. “Cismi boyut: Fizyoloji, biyoloji ve kimya dallarının işidir. Ruhi boyut: Ruh ortaktır, her insanın ayrı ruhu yoktur,  ruh hata yapmaz, doğrudan şaşmaz, ruh insanın peygamberidir, insana sürekli iyiliği ve doğruyu gösterir. Nefsi boyut için ise İnsanı tanıma gerçekte nefsi tanımadır. Dolayısıyla insanın eğitimi de gerçekte nefsin eğitimi olmalıdır. Nefsi tanımadan, onun ne olduğunu, anlamadan, nefis eğitiminin nasıl yapılacağı ve nefsin nasıl eğitileceği bilinmeden yapılacak eğitim eksik hatta abesle iştigaldir. Kur’an’da nefis değişimlere uğrayabilen, gelişebilen bir olgu olarak geçmektedir.” demiştim.

 

İnsanı geliştirip, değiştiren ve insanlar arasındaki farkı ortaya çıkaran nefis konusunu bu yazımda anlatarak, nefsin aşamalarını kısaca ortaya koymaya çalışacağım.

 

Nefsin yedi aşaması vardır:

1.   Nefs-i emmare: Nefsin en alt seviyesidir bu seviye. Emredici nefis demektir. Nefs-i emmare sahibi insanlar hiçbir kötülükten kaçınmayan insanlardır. Hayvan gibi yaşarlar, hayata sadece arzu ve istekler penceresinden bakarlar. Arzu ve isteklerini yerine getirmek için hiçbir günahtan kaçınmayan insanlar bu seviyedeki insanlardır. “…Hiç şüphesiz nefis daima kötülüğü emredicidir.”  (Yusuf:12/53)

 

2.   Nefs-i levvame: Özeleştiri yapabilen bir nefis seviyesidir. Levm Arapça kınama anlamına gelir, nefsi levvame sahibi insanlar yaptıkları kötülüğü kınarlar, yaptıkları yanlıştan pişman olurlar ve onu terk etmek için çalışırlar, vicdanlıdırlar.  “…  kendi kendini kınayacak nefs…” (Kıyame:75/2)

 

3.   Nefs-i mülhime: İlham veren nefis anlamındadır. Bu nefis sahipleri gaybi bir kısım bilgilere ulaşmış olgunluktadır. Faydalı ilim, tevazu, tövbe, sabır, şükür, cömertlik, kanaat ve tahammül sahibi insanlar bu mertebededir. “Nefse ve onu düzenleyene andolsun ki, nefsini temizleyen kurtulmuş, onu kirleten ise ziyana uğramıştır.” (Şems:91/7-10)

 

4.   Nefs-i mutmainne: Huzur bulmuş, tatmin olmuş nefis. İlahi emirlere sevgi ve istekle uyan, onlara uymaktan zevk duyan bir nefistir. Bu nefis sahipleri kemale doğru bir yol tutmuş, sürekli yükselen kişilerdir . "Ey itminana ermiş nefs! Sen Rabb’inden, Rabb’in de senden razı olarak Cennet’ime gir!” (Fecr:89/27-30)

 

5.   Nefs-i raziyye: Razı olmuş nefis, Allah’ın iradesine kayıtsız şartsız teslim olmuş nefis, Allah’tan gelen her türlü musibetten ve nimetten aynı derecede mutlu olabilen nefis… Bu nefis sahipleri Rabbiyle irtibat kurmuş, bundan da razı olmuş insanlardır.  "Ey itminana ermiş nefs! Sen Rabb’inden, Rabb’in de senden razı olarak Cennet’ime gir!” (Fecr: 89/27-30)

 

6.   Nefs-i marziyye: Kendisinden razı olunan nefistir. Bu seviye artık ruh ile nefsin birleştiği aşamadır. Bu seviyedeki şahıslar Allah’tan gelene razı olduğu gibi Allah da onlardan razıdır. “Sen O’ndan razı, O da senden razı olarak Rabbine dön!” (Fecr: 89/28)

 

7.   Nefs-i kamile: Kemale ermiş nefistir. Bu bir insanın ulaşabileceği en yüksek nefis mertebesidir. Artık burada nefis yok olmuş, ruhla tam bir bütünleşme yaşanmaktadır. Bu seviyedeki insanlar artık her anlamda alma aşamasından verme aşamasına ve ihsanda bulunma aşamasına geçmiştir. İlahi sırlara vakıf olmuşlardır.  “Derken kullarımızdan bir kul buldular ki, biz ona katımızdan bir rahmet vermiş, kendisine tarafımızdan bir ilim öğretmiştik.” (Kehf :18/65)

 

Alimler bu mertebeleri değişik isimler ile de sıralamıştır, önemli olan isimlendirmeler değil, içeriktir. Bu sıralamayı Şii ve Sünni alimler benzer içerikte yapmaktadırlar. Burada insanın kendisini tanıması en önemli husustur. Kendisini bilmeyen Rabbini bilemez. Kendisini bilemeyen başkasına bir şey öğretemez.

Vesselam.

NELER SÖYLENDİ?
@
Sapık düşmanı 2 yıl önce
Ruhdan bahsadip ruhu olmayan adam olmayan mahluk
Orhan Göktaş

Orhan Göktaş

DİĞER YAZILARI İnsan Hakları Bağlamında LGBT Meselesi 28-04-2020 23:24 Atatürk’e Hakaret Ve İfade Özgürlüğü.. 04-04-2020 11:15 Türkiye’nin Suriye Operasyonu 04-03-2020 09:28 ABD Ve Ona Umut Bağlayanlar Şaşkın 09-01-2020 08:06 Bir Arada Yaşamak Ama Hangi İlkelerle.. 14-12-2019 00:24 Barış Pınarı Operasyonu Üzerine.. 12-10-2019 15:00 Suriyelilere Saldırılar Üzerine... 30-09-2019 09:07 İktidar Oyunları... 30-12-2018 21:56 İstiklal Harbini Kazanmasaydık Neler Olurdu? 14-11-2018 15:28 Suriye’de Suçlu Kim? 29-04-2018 17:44 Toplusal Sorunların Kaynağı Aile Yapımızdır!... 26-03-2018 11:40 Öğretmen Performans Değerlendirme Yönetmelik Taslağı Ya Da Suya Yazı Yazma Çabası... 28-02-2018 20:31 Türk ve Kürt Kavimlerinden Zalim Bir Topluluk Çıkarmak... 17-05-2017 08:38 Hangi İslam! 18-04-2017 23:03 Bir Avrupa Tahlili.. 15-03-2017 15:16 Onlar Tarih Okumazlar Ki!... 08-03-2017 18:50 PKK, Ermeniler, Zerdüştler ve İslami Terör 13-06-2016 12:16 Ahlak ile edep arasındaki fark... 09-05-2016 18:29 Eğitimdeki Yozlaşmaya Karşı Ahlak Eğitimi 25-04-2016 11:04 Göç Olgusu 14-04-2016 11:45 Terörün kaynağı emperyalist devletlerdir 28-03-2016 23:41 Çanakkale Bir Kurtuluş Reçetesidir 18-03-2016 15:30 Fikir beyan etmekten korkar olduk! 14-03-2016 09:38 Kürt sorunu mu, Kürtlere yapılan zulüm mü? 29-02-2016 08:19 Suriye; Eski Hal Muhal; Ya Yeni Hal Ya İzmihlal 19-02-2016 15:08 İnsan Hakları Okulu 04-02-2016 16:36 Meb’in Yaptığı En Hayırlı İş! 29-01-2016 22:29 Aynı Tas Aynı Hamam, Yine Biz Olduk Canı Yanan! 13-01-2016 23:22 Eğitimin sorunları 04-01-2016 09:57 Kadın nedir? 21-12-2015 16:33 Yaşam hakkı 30-11-2015 13:21 Kardeşlik Hukuku 09-11-2015 15:51 İslami Hareket Açısından Mezhep 14-08-2015 10:41 İslami Hareket Açısından Şiddet 25-05-2015 17:45 Şinni 29-03-2015 18:43 Değişim Liderleri – Değişmeyen Alışkanlıklar 03-02-2015 08:37 Adana’nın Öteki Yüzü 20-01-2015 10:42 Genç Nüfus Baş Tacı Mı Olacak Baş Belası Mı? 11-01-2015 20:05 İdam Mı? Müebett Mi? 26-12-2014 21:30 Bir Âlimi Dinlemek… 15-12-2014 12:46 Fuat Yıldırım Olayı Ve Diyanetin Siyasetle İmtihanı 24-11-2014 12:55 İzmir: Tecavüzcüsüne Aşık Olmuş Şehir 13-11-2014 12:04 Adam Olamayan Vali Olmak Ya Da Öze Dönüş. 03-11-2014 11:56 Stk’ların Uyuşturucu İle İmtihanı 21-10-2014 21:56 İslamda Şiddet Üzerine 09-10-2014 09:53 Türkiye, İran Ve İslami Hareketler 25-09-2014 13:32 İslami Hareketler Üzerine 19-09-2014 17:18 Tevhid-İ Tedrisat Kanunu Üzerine 10-09-2014 13:34 Yeni Türkiye Ve Zindandakiler… 03-09-2014 19:08 Ak Partinin Adaleti Ve Zindandakiler 28-08-2014 15:25 Birlikte İş Yapmak Üzerine… 11-08-2014 23:12 Öncü Nesil Mi? Ölü Nesil Mi? 30-07-2014 23:41 Filistinliye Açık Mektup 18-07-2014 09:29 Haklarımız – Sorunlarımız Ve Çözüm Yolu 11-06-2014 23:35 İnsanı Tanımak -2- 28-05-2014 21:17 Soma İzlenimlerim -2- 23-05-2014 06:12 Soma İzlenimlerim -1- 21-05-2014 19:14 İnsan’ı Tanımak 07-05-2014 18:43 Batı Medeniyeti Ve İslami Hareket 11-04-2014 10:56 Seçim Sonuçlarından Anladığım… 02-04-2014 00:30 Cemaat Parti Kavgası Ve İslami Hareket Metodu 31-03-2014 07:56 Çanakkale Üzerine 19-03-2014 13:14 Ağlayan Ve Ağlatan Adam 17-02-2014 17:40 Kim Kime Muhtaç? 10-02-2014 21:32 Hangi İslam ?… 12-01-2014 22:15 Topyekün Savaş Ya Da Esaret Tercih Bizim 27-12-2013 15:50 SEVGİ MERKEZLİ EĞİTİM VE DERSHANELERİN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 13-12-1901 22:42 VALİ BEY BENİM KIZIM SANA EMANET! 13-12-1901 22:42 BENİM ADAYIM BU YERSE! 13-12-1901 22:42 MİLLİ EĞİTİM ÜZERİNE “SUÇ VE CEZA” 13-12-1901 22:42 KÜRTLER ÜZERİNE 13-12-1901 22:42 DİKTATÖRİZM YA DA KÜRESEL DÜNYA DÜZENİ 13-12-1901 22:42 İHVAN-İ MÜSLİMİN VE MISIR ÜZERİNE 13-12-1901 22:42 BARIŞ SÜRECİ ÜZERİNE 13-12-1901 22:42 ÇANAKKALE 13-12-1901 22:42 SURİYE İÇİN YAPMADIKLARIMIZ 13-12-1901 22:42 İslami Mücadele ve Suriye: Yaman Çelişki 13-12-1901 22:42
Gazete Manşetleri
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
tempobet