Orhan Göktaş
Orhan Göktaş
Giriş Tarihi : 07-05-2014 18:43

İnsan’ı Tanımak

İnsan eğitimi, insanı tanımayla başlar. “Eğitim istenilen davranışların oluşması sürecidir” diye tarif edilir genelde. Eğitim sistemi yapılan insan tanımına göre şekillendirilir. Nasıl bir insan yetiştirmek isteniyorsa ona göre bir eğitim süreci belirlenir ve bu süreç sonucunda istenilen davranışların sergilenmesi beklenir.

 

Hâkim olduğu toprak parçasını, dünyayı hatta kâinatı yönetme iddiasında olan sistemler insanı tanıma konusunda ciddi çalışmalar yapmıştır. İnsan kendisini tanımadan, kâinatın en ince sırlarını, göklerin ve denizlerin en hassas noktalarını bilse bile bunları insanın hizmetine sokma noktasında ne kadar başarılı olabilir?

 

Sosyalist, kapitalist ve diğer sistemler kendilerine göre insan tanımı yapar, buna göre de bir eğitim süreci uygularlar. Bizim eğitim sistemimiz olan Atatürkçü sistemde bir insan tanımı var mıdır? Ben bilmiyorum. Ancak bildiğim bir gerçek var Atatürkçü eğitim sistemi insanı tanıma ve eğitme konusunda başarısızdır. Onun içindir ki bu eğitim sürecinden geçen insanlar arasından hiçbir alanda üretken insanlar yetişmiyor. Nadiren çıkanlar ise ya bireysel çabalarıyla ya da sistem dışı eğitim sürecinden geçenlerdir.

 

Son dönemde yaşanan çocuk cinayetleri, tecavüz olayları, çocukların işlediği suçlar, hızla yayılan toplumsal ifsat, uyuşturucunun ilkokullara kadar inmesi de yetiştirilen insan tipinin somut göstergelerindendir.

 

İnsan nedir? Sorusuna âcizane cevap bulmaya çalışacak, bu konudaki okumalarımı ve bilgi birikimimi sizlere aktarmaya çalışacağım.

 

İnsanın iki yönü vardır maddi ve manevi yön. Manevi yönü de kendi içinde ruh ve nefis olarak ikiye ayırmamız gerekir. Dolayısıyla insanı;

 

Cisimi boyut,

Ruhi boyut,

Nefsi boyut,

 

Olmak üzere üçe ayırmış oluyoruz. Bu tasnif İslam âlimlerinin yaptığı bir tasniftir.

 

Cisim yani bedenimiz fiziksel olarak ortadadır. Onun hakkında söz söylemek, fizyoloji, biyoloji, kimya gibi ilim dallarının işidir. Bu konuda çok ciddi araştırmalar yapıldı ve yapılmaya devan ediliyor. İnsanın fiziksel yapısı çok kompleks bir yapıdır ve halen bilimin ilgisini en çok çeken alanların başında gelmeye devam ediyor. Ben bu konuyu söz konusu ilim dallarına havale ederek, fazla bir şey söyleme ihtiyacı duymuyorum.

 

Ruh ve nefis Kur’an’da kullanılan kavramlardır. Nefis hem tekil hem de çoğul olarak kullanılır iken ruh sadece tekil olarak kullanılır. Bizim ervah (ruhlar) şeklinde kullandığımız kelime Kur ’ani değildir. Kuranda sadece ruh diye geçer ve çoğul olarak kullanılmaz buna isra süresinin 85. ayetini örnek gösterebiliriz.

 

Nefis, insanın şahsiyetiyle ilgili duyguların, düşüncelerin, eğilimlerin ve insanın hisleri dediğimiz diğer unsurların toplamından oluşan bir olgudur. İnsanın şahsiyeti genel anlamda nefis dediğimiz bu olguların toplamından oluşur.

 

Kur’an’da nefis değişimlere uğrayabilen, gelişebilen bir olgu olarak geçmektedir. Ruh ise yaklaşık yirmi yerde geçmesine rağmen ve her defasında Allah’ın ortaya çıkarması (tecelli), ve Allah’ın emri olarak söz edilmektedir.

 

İnsanları bir birinden ayıran olgu nefistir, ruh bütün insanlar da ortaktır, ancak nefis kişiden kişiye değişebilen bir olgudur. Ruh hata yapmaz, doğrudan şaşmaz, ruh insanın peygamberidir, insana sürekli iyiliği ve doğruyu gösterir. Ama nefis öyle değil. Nefis en alt, alçak, düşük merteben başlamak suretiyle iyiye, doğruya, yüceliğe doğru gelişerek yükselir.

 

İnsanın, geçmişi, tecrübeleri, iyilikleri, kötülükleri kısacası yapıp ettiği her davranış nefisle alakalıdır. İnsan nefsinden sorumludur. İnsanın hesaba çekileceği yönü de yine nefisle alakalıdır. Bütün iyilikler, kötülükler ve günahlar nefiste toplanır.

 

İnsanı tanıma gerçekte nefsi tanımadır. Dolayısıyla insan eğitimi de gerçekte nefis eğitimi olmalıdır. Nefis tanınmadan onun ne olduğu anlaşılmadan, nefsin eğitiminin nasıl yapılacağı ve nasıl eğitileceği bilinmeden yapılacak eğitim eksik hatta abesle iştigaldir.

 

Vesselam.

Not: Konuya önümüzdeki yazı ile devam edeceğiz inşallah. 

NELER SÖYLENDİ?
@
Orhan Göktaş

Orhan Göktaş

DİĞER YAZILARI İnsan Hakları Bağlamında LGBT Meselesi 28-04-2020 23:24 Atatürk’e Hakaret Ve İfade Özgürlüğü.. 04-04-2020 11:15 Türkiye’nin Suriye Operasyonu 04-03-2020 09:28 ABD Ve Ona Umut Bağlayanlar Şaşkın 09-01-2020 08:06 Bir Arada Yaşamak Ama Hangi İlkelerle.. 14-12-2019 00:24 Barış Pınarı Operasyonu Üzerine.. 12-10-2019 15:00 Suriyelilere Saldırılar Üzerine... 30-09-2019 09:07 İktidar Oyunları... 30-12-2018 21:56 İstiklal Harbini Kazanmasaydık Neler Olurdu? 14-11-2018 15:28 Suriye’de Suçlu Kim? 29-04-2018 17:44 Toplusal Sorunların Kaynağı Aile Yapımızdır!... 26-03-2018 11:40 Öğretmen Performans Değerlendirme Yönetmelik Taslağı Ya Da Suya Yazı Yazma Çabası... 28-02-2018 20:31 Türk ve Kürt Kavimlerinden Zalim Bir Topluluk Çıkarmak... 17-05-2017 08:38 Hangi İslam! 18-04-2017 23:03 Bir Avrupa Tahlili.. 15-03-2017 15:16 Onlar Tarih Okumazlar Ki!... 08-03-2017 18:50 PKK, Ermeniler, Zerdüştler ve İslami Terör 13-06-2016 12:16 Ahlak ile edep arasındaki fark... 09-05-2016 18:29 Eğitimdeki Yozlaşmaya Karşı Ahlak Eğitimi 25-04-2016 11:04 Göç Olgusu 14-04-2016 11:45 Terörün kaynağı emperyalist devletlerdir 28-03-2016 23:41 Çanakkale Bir Kurtuluş Reçetesidir 18-03-2016 15:30 Fikir beyan etmekten korkar olduk! 14-03-2016 09:38 Kürt sorunu mu, Kürtlere yapılan zulüm mü? 29-02-2016 08:19 Suriye; Eski Hal Muhal; Ya Yeni Hal Ya İzmihlal 19-02-2016 15:08 İnsan Hakları Okulu 04-02-2016 16:36 Meb’in Yaptığı En Hayırlı İş! 29-01-2016 22:29 Aynı Tas Aynı Hamam, Yine Biz Olduk Canı Yanan! 13-01-2016 23:22 Eğitimin sorunları 04-01-2016 09:57 Kadın nedir? 21-12-2015 16:33 Yaşam hakkı 30-11-2015 13:21 Kardeşlik Hukuku 09-11-2015 15:51 İslami Hareket Açısından Mezhep 14-08-2015 10:41 İslami Hareket Açısından Şiddet 25-05-2015 17:45 Şinni 29-03-2015 18:43 Değişim Liderleri – Değişmeyen Alışkanlıklar 03-02-2015 08:37 Adana’nın Öteki Yüzü 20-01-2015 10:42 Genç Nüfus Baş Tacı Mı Olacak Baş Belası Mı? 11-01-2015 20:05 İdam Mı? Müebett Mi? 26-12-2014 21:30 Bir Âlimi Dinlemek… 15-12-2014 12:46 Fuat Yıldırım Olayı Ve Diyanetin Siyasetle İmtihanı 24-11-2014 12:55 İzmir: Tecavüzcüsüne Aşık Olmuş Şehir 13-11-2014 12:04 Adam Olamayan Vali Olmak Ya Da Öze Dönüş. 03-11-2014 11:56 Stk’ların Uyuşturucu İle İmtihanı 21-10-2014 21:56 İslamda Şiddet Üzerine 09-10-2014 09:53 Türkiye, İran Ve İslami Hareketler 25-09-2014 13:32 İslami Hareketler Üzerine 19-09-2014 17:18 Tevhid-İ Tedrisat Kanunu Üzerine 10-09-2014 13:34 Yeni Türkiye Ve Zindandakiler… 03-09-2014 19:08 Ak Partinin Adaleti Ve Zindandakiler 28-08-2014 15:25 Birlikte İş Yapmak Üzerine… 11-08-2014 23:12 Öncü Nesil Mi? Ölü Nesil Mi? 30-07-2014 23:41 Filistinliye Açık Mektup 18-07-2014 09:29 Haklarımız – Sorunlarımız Ve Çözüm Yolu 11-06-2014 23:35 İnsanı Tanımak -2- 28-05-2014 21:17 Soma İzlenimlerim -2- 23-05-2014 06:12 Soma İzlenimlerim -1- 21-05-2014 19:14 İnsan’ı Tanımak 07-05-2014 18:43 Batı Medeniyeti Ve İslami Hareket 11-04-2014 10:56 Seçim Sonuçlarından Anladığım… 02-04-2014 00:30 Cemaat Parti Kavgası Ve İslami Hareket Metodu 31-03-2014 07:56 Çanakkale Üzerine 19-03-2014 13:14 Ağlayan Ve Ağlatan Adam 17-02-2014 17:40 Kim Kime Muhtaç? 10-02-2014 21:32 Hangi İslam ?… 12-01-2014 22:15 Topyekün Savaş Ya Da Esaret Tercih Bizim 27-12-2013 15:50 SEVGİ MERKEZLİ EĞİTİM VE DERSHANELERİN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 13-12-1901 22:42 VALİ BEY BENİM KIZIM SANA EMANET! 13-12-1901 22:42 BENİM ADAYIM BU YERSE! 13-12-1901 22:42 MİLLİ EĞİTİM ÜZERİNE “SUÇ VE CEZA” 13-12-1901 22:42 KÜRTLER ÜZERİNE 13-12-1901 22:42 DİKTATÖRİZM YA DA KÜRESEL DÜNYA DÜZENİ 13-12-1901 22:42 İHVAN-İ MÜSLİMİN VE MISIR ÜZERİNE 13-12-1901 22:42 BARIŞ SÜRECİ ÜZERİNE 13-12-1901 22:42 ÇANAKKALE 13-12-1901 22:42 SURİYE İÇİN YAPMADIKLARIMIZ 13-12-1901 22:42 İslami Mücadele ve Suriye: Yaman Çelişki 13-12-1901 22:42
Gazete Manşetleri
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
tempobet