GÜNCEL
Giriş Tarihi : 30-06-2020 08:47   Güncelleme : 03-07-2020 12:18

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin yasa teklifinde neler var?

"Bu kanun daha önce uygulansa Adnan Menderes'in çocukları memur olamazdı. Kardeşi FETÖ'den tutuklu Tarım Bakanı Bekir Pakdemirli bakan olarak atanamazdı. Güvenlik soruşturmasından kan bağı da sıhri hısımlık da çıkarılmalı. Suç kişiseldir. Babası suç işledi diye çocuğu yargılanamaz. Bu haliyle çıkarsa Anayasa Mahkemesi bunu iptal edecektir."

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin yasa teklifinde neler var?

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) milletvekillerinin imzasıyla verilen ve geçen hafta TBMM İçişleri Komisyonu'nda kabul edilen "Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturması"na ilişkin yasa teklifi iktidar ile muhalefeti bir kez daha karşı karşıya getirdi.

Kamuda çalışacak personel için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması koşullarını düzenleyen ve daha önce iki kez Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edilen düzenlemeyi AKP, ilk kez kod kanun, yani ayrı bir yasa teklifi olarak TBMM Başkanlığı'na sundu.

Muhalefetin "fişleme" olarak nitelendirdiği düzenlemeyi AKP, 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminde, Fethullah Gülen Yapılanması ile bağlantılı olduğu iddia edilen kamu görevlilerinin oynadığı öne sürülen etkin rolü örnek göstererek savunuyor.

AKP, komisyonda kabul edilen teklifi TBMM tatile girmeden önce Meclis'ten geçirmeyi planlıyor. Bu kapsamda, yeni bir gündem değişikliği olmazsa teklifin TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi planlanıyor. Önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi beklenen yasa teklifiyle ilgili neler biliniyor?

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) milletvekillerinin imzasıyla verilen ve geçen hafta TBMM İçişleri Komisyonu'nda kabul edilen "Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturması"na ilişkin yasa teklifi iktidar ile muhalefeti bir kez daha karşı karşıya getirdi.

Kamuda çalışacak personel için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması koşullarını düzenleyen ve daha önce iki kez Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edilen düzenlemeyi AKP, ilk kez kod kanun, yani ayrı bir yasa teklifi olarak TBMM Başkanlığı'na sundu.

Muhalefetin "fişleme" olarak nitelendirdiği düzenlemeyi AKP, 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminde, Fethullah Gülen Yapılanması ile bağlantılı olduğu iddia edilen kamu görevlilerinin oynadığı öne sürülen etkin rolü örnek göstererek savunuyor.

AKP, komisyonda kabul edilen teklifi TBMM tatile girmeden önce Meclis'ten geçirmeyi planlıyor. Bu kapsamda, yeni bir gündem değişikliği olmazsa teklifin TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi planlanıyor. Önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi beklenen yasa teklifiyle ilgili neler biliniyor?

AKP düzenlemeyi nasıl savunuyor, muhalefet neden "fişleme" diyor?

Muhalefet, kamuya alımlarda arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının kapsamının çok geniş tutulmasını eleştiriyor ve bir anlamda "fişleme" anlamına geleceğini savunuyor.

Fişlemeye örnek en somut örnek olarak ise kişinin, "sıhri hısımları", yani eşinin anne ve babasının da dahil edilmesi gösteriliyor.

Muhalefet partili komisyon üyeleri de "suçun şahsiliği" ilkesine dikkat çekerek, böyle bir durumun, kişinin sadece "eş" değil, "dünür de seçmek zorunda kalacağına" işaret ediyor.

CHP'li Ali Öztunç, komisyondaki görüşmelerde bu konuda şu örneği verdi:

"Bu kanun daha önce uygulansa Adnan Menderes'in çocukları memur olamazdı. Kardeşi FETÖ'den tutuklu Tarım Bakanı Bekir Pakdemirli bakan olarak atanamazdı. Güvenlik soruşturmasından kan bağı da sıhri hısımlık da çıkarılmalı. Suç kişiseldir. Babası suç işledi diye çocuğu yargılanamaz. Bu haliyle çıkarsa Anayasa Mahkemesi bunu iptal edecektir."

AKP ile ittifak ortağı olan MHP'li komisyon üyesi Ümit Yılmaz, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonuçlarının kişiye verilmesi gerektiğini belirtirken, "sıhri hısımların" soruşturmaya dahil edilmesi konusunda AKP sözcülerinden açıklama istedi:

"İnsanların dünürleriyle ne kadar tanışıklığı olabilir, hele günümüz koşullarında? Haydi önceden, daha çok görücü usulüydü, bakabiliyordunuz. E, şimdi, geliyor oğlunuz "Baba, ben bu kızla evleneceğim." diyor; tamam, dünürler tanışıyor. Dünürünüz sizi bir yemeğe davet ediyor, iki üç sefer yemeğe gidip geliyorsunuz ve dünürünüzün FETÖ'cü olduğu veya başka bir terör örgütüne mensup olduğu ortaya çıktığı zaman siz bu konuda töhmet altında kalacaksınız. Bunlara dikkat edilmesi gerekebilir veya mantıklı açıklaması varsa onu duymak isteriz."

AKP sözcüleri, "sıhri hısımlar"la ilgili madde ile değerlendirme komisyonu üyelerinin görev alanlarına ilişkin maddelerin yeniden gözde geçirilebileceğini belirtirken, bunun dışında fazla bir değişiklik öngörmüyor.

CHP ise sadece "sıhri hısımlar" hükmü çıkarılsa bile düzenlemenin kişisel verilerin korunması ve suçun şahsiliği ilkesine aykırı birçok hüküm içerdiği gerekçesiyle, teklifin bu haliyle yasalaşması durumunda Anayasa Mahkemesi'ne bir kez daha iptal davası açmayı planlıyor.

Ayşe Sayın / BBC Türkçe,